Drie astronauten-radioamateurs verbleven 165 dagen in het ISS
De drie astronauten en zendamateurs Mike Fossum, KF5AQG, Satoshi Furukawa, KE5DAW, en Sergei Volkov, U4MIR, zijn op 21 november veilig van het Internationale Ruimtestation ISS teruggekeerd en op de Kazakse
steppen geland. De Soyuz-kapsel bereikte, afgeremd door parachutes, in de vroege ochtend lokale tijd de aarde. Het trio maakte deel uit van Expedition 29 en verbleef sinds midden juni 167 dagen in het heelal, waarvan 165 dagen in het ruimtestation. Tot de nieuwe bemannings leden Don Pettit, KD5MDT, Andre Kuipers, PI9ISS, en Oleg
Konoenko, RN3DX, op 23 december op de ISS zullen aankomen, zijn Dan Burbank, KC5ZSX, en twee andere astronauten in het station en leiden het wetenschappelijke werk.

Digitale vingerafdruk chip als onkraakbare sleutel
Intrinsic-ID, een jong bedrijf uit Eindhoven is in korte tijd wereldmarktleider in het beveiligen van geheugenchips met niet te kopiëren eigenschappen geworden Het succes komt voort uit een fysieke eigenschap van silicium in de geheugenelementen van static-RAM, het meest gebruikte geheugentype in smartcards. Het silicium bevat doteringen met andere atomen die de halfgeleidereigenschappen beïnvloeden. Die doteringen zijn niet perfect homogeen verdeeld in het materiaal. Door deze minieme verschillen schakelt elk geheugenelement in het RAM bij een aangebrachte startspanning in de stand één of nul. Op een beetje ruis na, gebeurt dit altijd op dezelfde manier.
Intrinsic-ID bedacht een techniek voor het uitlezen van deze opstartwaarde van het geheugen en het onderdrukken van de ruis. Dit levert een unieke, niet te kopiëren, vingerafdruk van enen en nullen. Intrinsic-ID’s software leest de vingerafdruk uit en genereert daarmee een activatiecode. Dit gebeurt tijdens het eerste contact tussen de
smartcard en de server van bijvoorbeeld een bank. De vingerafdruk en de activatiecode dienen nu als input voor het genereren van een geheime sleutel. Het voordeel hiervan is dat de sleutel niet, zoals nu gebruikelijk, op de smartcard is opgeslagen, maar steeds opnieuw uit de vingerafdruk wordt afgeleid. Directeur Pim Tuyls van Intrinsic-ID ontdekte de eigenschap van het silicium tijdens zijn vorige werk bij Philips Research. Hij zocht toen naar ethoden om informatie te beschermen met fysische eigenschappen van de drager, zoals optische disks en RAM-geheugen.

Landelijk live: droom Rooke komt uit op Radio 2
Het wordt vroeg opstaan, maar dat heeft Kees Rooke er wel voor over: vrijdagochtend tussen zes en zeven vervangt hij een uur lang presentator Sander de Heer bij het programma De Heer ontwaakt op Radio 2. Een droom die uitkomt, zegt Rooke in zijn woonplaats Bergen op Zoom. "Ik ben een radiogek. Live mogen uitzenden op een landelijke zender, dat is fantastisch."
Rooke neemt niet zonder enige ervaring achter de Vara-microfoon plaats. Zo presenteert hij iedere woensdag Lunchbreak op Zuidwest FM (voorheen BRTO), waarin hij steeds tracht muziek en actualiteit te combineren. "En dat is precies waarom Radio 2 mijn favoriete zender is. Die heeft een fijne mix van liedjes en journalistiek."
De eenmalige presenteerklus is het gevolg van een oproep van Sander de Heer, legt Rooke uit. "Zijn programma heeft het onderdeel De Jobhopper, waarbij iemand voor één dag van baan verandert. Voor de allerlaatste aflevering bedacht hij dat het leuk was wanneer iemand hém zou vervangen." Rooke wilde zo graag, dat hij mail- en twitterbombardementen organiseerde en een bandje met een mini-uitzending, inclusief Radio 2-jingles, richting Hilversum stuurde. Het had effect: hij is een van de drie gelukkigen die bij het ochtendprogramma aan de bak mag.
Woensdag leerde hij ter plekke hoe de studio werkt en besprak hij de inhoud van de uitzending. "Uiteraard komen gewoon nieuws, weer en verkeer aan bod, maar ik ga ook mensen bellen die een opmerkelijke carrièreswitch hebben gemaakt." En hoe komt het toch dat Bergenaren hem eerder onder de naam Kees Stichtenaer zullen
kennen? "Toen ik een jaar of veertien was begon ik bij een Haagse radiopiraat. En er stonden maar drie Rookes in het telefoonboek. Om ellende met de politie te voorkomen heb ik de schuilnaam Stichtenaer aangenomen. En dat is zo'n beetje mijn radio-alias gebleven."
Bron:BN/De Stem

Internet (De column van Niek op 15 februari 2011).
Internet is een mooi medium. Dankzij de breedband stromen de filmpjes en de geluiden de kamer binnen of geeft de telefoon iets anders weer dan alleen de gesprekken. In Nederland is er grote vrijheid bij het gebruik en alleen de sites die er echt voor in aanmerking komen, worden afgesloten.
Egypte heeft ons laten zien hoe kwetsbaar Internet in. Wat, commentaar? De zaak gaat plat. China is bang voor neveneffecten en hupt, Egypte bestond niet eens meer. Hoeveel Noor Koreanen zitten op dit moment met een laptop op hun schoot lekker te Googelen? Waarschijnlijk geen een. Het hele Internet bezit kranen die dicht kunnen. Op dit moment zou een kortegolfzender een stuk beter zijn, maar daar bezuinigen we op. De Wereldomroep heeft meer uitzendingen voor Egypte via de satelliet, maar de opvolgers van de farao kunnen hun kortegolfdoosje uitlaten.
Maar ook in het westen moeten we ons zorgen maken. Neem nu Apple. Het concern streed jarenlang tegen de arrogantie van de club van Bill, Microsoft. Bill hangt nog lang niet in de touwen, hooguit in zijn hangmat, maar juist Apple toont de arrogante waartegen men streed. Leuk hoor een I-phone, maar als ik pagina 1 van het Duitse blad Bild wil zien, krijg ik toch echt een ander plaatje dan op de papieren krant zelf of via de normale internetlijn zelf. Nog even nagekeken, des temeer men aan het wieltje van de muis draait, des te pikanter het wordt. Een beetje dubbele moraal van Steve Jobs die zelf jarenlang zijn dochter niet wild erkennen maar wel een Appleproduct er naar noemde, de Lisa. Jammer, want Apple maakt mooie apparaten en heeft een stabiel besturingssysteem.
Nog een voorbeeld. Als snookerliefhebber kijk ik graag naar BBC en Eurosport. Op de site van de BBC staan een aantal filmpjes van bijzondere momenten. Laatst dacht ik een leuk moment van Alex Higgens, alweer een aantal maanden geleden overleden, op te starten en ik kreeg een of ander leuterverhaal over regio of zo iets, dus maar weer uit dat ding. We leven in een Europa, maar dit kan dan weer niet.
Via Internet zijn we ook een beetje stout dus downloaden we er op los dat het een lieve lust is. Dat het altijd even legaal is? Goed, half Nederland zit op de site FTD naar hartelust te zoeken en te klikken tot woedde van de stichting Brein die zegt de rechten te beschermen. Het lijkt mij meer dat de winsten van bepaalde bedrijven worden beschermd. Rechtertje er bij en FTD is binnenkort exit.
Toch kan je afvragen, zou al die illegale software nu ook gekocht zijn? Natuurlijk niet, dat is onbetaalbaar. Als je alles in de winkel moet halen zouden de harde schijven leeg zijn en de muziekbestanden een echoput. Is het nou echt nodig dat je voor een oud nummer uit 1958 nog steeds 99 cent moet betalen, twee minuten muziek en we zijn klaar. Stel grenzen. Een nummer van de populaire Carolien van der Leeuw mag best wat kosten, voor een single legden we ook geld neer. Maar een oude meutenplaat haal je weg op de rommelmarkt voor een dubbeltje. Oudere hits werden op een verzamelplaat of cd gekwakt en uitgebracht, per nummer maar een paar centen. Laatst nog een sixties box gekocht, 5 cent per nummer voor een prima kwaliteit.
Internet is voor het gewone volk, goed, er moet controle zijn, niet alles kan, maar laten we het netwerk alsjeblieft in de meest vrije vorm bestaan. De meeste internetters zijn nette burgers die een leuk momentje achter hun PC willen hebben, dat moet kunnen, muziek luisteren, met de brandweer meekijken, een sociaal netwerkje opstarten, filmpje kijken, al is deze soms wat schuin of de krant lezen. Wie weet wel af en toe een beetje stout downloaden van zaken die men toch niet aanschaft. FTD weg? Laten de wizzkids maar eens flink vrije software schrijven, legaal, leuk en democratisch. Trouwens Omroep Rijswijk zit ook op Internet, kijk maar op Google.
Bron: Niek Hilbers

Terug naar de Commodore 64.
Wie heeft er vroeger geen spelletjes gespeeld op een Commodore 64, waarschijnlijk de meest populaire computer aller tijden? Als u heimwee hebt naar de spelletjes uit die tijd en weer graag een Commodore 64 wilt hebben, dan kunt u nu terecht bij het Amerikaanse bedrijf Commodore USA. Deze firma biedt een kloon aan van de Commodore 64, die er inderdaad precies zo uitziet als het origineel. Aan de voorkant tenminste, bij het bekijken van de achterzijde blijken hier toch wel een aantal moderne connectoren te zitten die weer meer doen denken aan een gewone PC.In het inwendige van de nieuwe Commodore 64 bevindt zich dan ook een modern mini-ITX PC-moederbord met een Dual Core 525 Atom processor en een Nvidia Ion2 graphics-chipset. Aan de linker zijkant zit een DVD R/Wdrive,terwijl de rechterkant een multiformaat flash-cartlezer en een USB-aansluiting bevat. Zoals al opgemerkt bevat de achterzijde een aantal hypermoderne connectors
voor het aansluiten van een monitor (VGA/DVI/HDMI, tot 1080P), een muis en een extern toetsenbord, de nodige
audio-aansluitingen en extra USB-connectoren. Er is (natuurlijk) een netwerkaansluiting en WiFi is ook al ingebouwd.
Met behulp van een boot-menu kan men bij het opstarten kiezen of men originele spelletjes uit de Commodore-64-tijd wil spelen via de ingebouwde C64-emulator, of dat men het systeem als 'gewone' PC wil gebruiken. Het is de bedoeling om de nieuwe Commodore 64 rechtstreeks via de website van Commodore USA te verkopen, maar wanneer de eerste exemplaren beschikbaar zullen zijn is nog niet bekend gemaakt.
Meer info: http://www.commodoreusa.net/CUSA_C64.aspx
Bron: Elektor

Column van Niek (21 december 2010):
Als mijn stem een tijdje niet via Omroep Rijswijk te horen is,  dan loopt alles op rolletjes in de media. U hoort mij nu, dus weer een media-alarm.
Laten we het hebben over Broeder West, de regionale omroep van Zuid Holland Noord. Deze zender heeft drie hoofdtakken, radio, televisie en Internet. En helaas ook een directeur.
Waarom zeg ik dit nu zo?
Radio West, de oudste tak, die op 1 januari 1987 op 88,4 MHz begon uit te zenden, ik heb de opening nog op band staan, heeft in de loop van de jaren een band met de luisteraars gekregen. Ze hebben veel contact met de luisteraars door middel van spelletjes, gespreksprogramma’s en opiniepeilingen. Naast de grote nieuwsblokken is daartussen tijd voor de lichtere programma’s met meer muziek. In de ochtendurenuren is Diewertje Blok regelmatig lekker aan meuten met de luisteraars. Ze doet me aan Tineke denken. En waarom heb je zomers het gevoel dat Sinterklaar binnen kan komen? Nou Sinterklaas is niet binnengekomen, maar wel Sint, die van Dick Maas, in de vorm van de directeur Jan van Vegchel. Diewertje heeft een freelance contract bij West en dat wordt niet verlengd; niet vanwege bezuinigen, want West heeft de financiële ellende allang weer achter zich gelaten, maar omdat radio niet zo belangrijk meer is, maar Internet.
Pardon??? Misschien ben ik wel een beetje dom, maar Radio West speelt dagelijks bij mij, op de keukenradio en de kabeltuner. TV west gaat op tijd aan voor het NOS journaal, gevolgd door het regionieuws, een ijzersterke combinatie en uiteraard die lieve jufrouw van het verkeersjournaal. En Westonline, Internet? Ehh, wanneer was dat ook al weer, ja, een keer op mijn werk en toen werkten de filmpjes niet.
Is Jan iemand die tegen een lantaarnpaal loopt omdat hij vergeet van zijn I-phone op te kijken?
Radio is zeker wel belangrijk, medewerkers van Omroep Rijswijk, vergeet dit niet! Daarbij is Radio West de regionale rampenzender, niet vanwege een bedroevende programmering, maar om de reden dat de omroep bij rampen en andere ellende informatie moet geven. Bij een stroomstoring slaat de generator in het gebouw aan en de presentatie gaat gewoon door. Maar thuis gaat Internet op zwart en speelt het draagbare radiootje gewoon door. De mobiele telefoon gaat na twee uur uit, want dan zijn de accu’s bij de zendstations leeg. Het fabeltje dat jongeren zich niet voor radio interesseren bewijst Slam FM het tegendeel, dit station zet ’s avonds niet de computer aan het werk, maar op maandag t/m donderdag presenteren Lippens en van Breukel een liveprogramma dat populair is onder de jongsten. Helaas heeft West dan vaak wel de computer aan staan, gooi weg dat ding!
Dus beste Jan. Laat Diewertje gewoon haar werk doen, ze heeft trouwens een zeer machtige vriend in Spanje. Ze heeft zelfs aangeboden om het voor minder te willen doen. Het laatste woord is nog niet gesproken, de Hagenaar Cor van Welbergen gaat actie voeren. Radio leeft, en niet alleen bij ouderen.
Bron: Niek Hilbers

Rusland gaat hotel in de ruimte bouwen.
Een comfortabel hotel voor ruimtetoeristen, dat begin 2016 opent. Dat ambitieuze plan van het Russische bedrijf Orbital Technologies, werd aangekondigd door Sergueï Kostenko, directeur van de initiatiefnemende maatschappij. "De eerste module van het ruimtehotel kan misschien in 2012-2013 klaar zijn. De uitzetting in de ruimte is voor eind 2015 of begin 2016", verklaarde Kostenko aan het Russische persagentschap RIA-Novosti.
Die eerste module zal een volume van 20 kubieke meter hebben, voorzien zijn van vier cabines en tot zeven personen kunnen huisvesten. Russische Soyoes-raketten zullen de toeristen naar het hotel brengen, dat de naam 'Commercieel Ruimtevaartstation' (CSS) zal dragen. De voeding zal via Progress bevoorraders aangevoerd worden. "Het interieur van het CSS zal in niets gelijken op dat van het ISS: Het hotel moet comfortabel zijn. De bezoeker zal er de Aarde kunnen observeren door grote patrijspoorten", aldus Kostenko nog. Het project is ontwikkeld in samenwerking met de Russische ruimtevaartconstructeur Energia en zal gefinancierd worden door Russische en Amerikaanse investeerders. Een exacte kostprijs is niet bekend. "Een zaak van honderden miljoenen dollars", gaf Kostenko mee.
Het moet wel heel raar lopen als er in een dergelijk hotel geen amateur radiostation gevestigd zal worden. Daar is nog niets over bekend gemaakt, maar dat zullen we uiteraard op de voet volgen.
Bron: Borrelronde

Tablet computers, nu en in de toekomst.
De tablet markt is langzaam aan volwassen aan het worden, maar het zal nog heel wat voeten in de aarde hebben alvorens het zover is. Apple heeft met de iPad min of meer de knuppel in het hoenderhok gegooid, alhoewel ze niet helemaal de eerste zijn om een tablet uit te geven. Wel in de vorm zoals die nu is, maar eerder zijn er al tablets gekomen die eigenlijk een laptop waren maar gebruikt konden worden als tablet. Bij sommige klapte je het scherm om en lag dat op het toetsenbord, soms kon je het scherm los halen van de basis.

Nu is er echter de iPad, een tablet dat geen toetsenbord nodig heeft (gaat via het scherm, alles touchscreen, zelfs Multi-touch, met twee vingers tegelijk schuiven) met de mogelijkheid om een toetsenbord aan te sluiten, voor wie het dan toch wil.
Helaas kent een dergelijke ontwikkeling wel de nodige haken en ogen, met name de software geeft soms hoofdbrekens. Met de hardware zit het wel redelijk goed, tenzij je een sukkel hebt die het gebruikt om er een vlieg mee dood te slaan (er is een reclame spotje uit de VS te vinden op YouTube waarin de eigenaar van de iPad het ding zozeer op een krant vindt lijken dat hij het ding gebruikt om een vlieg mee dood te meppen, wat de iPad dus verwoeste). Maar de software is nu dus nog altijd het zwakke punt, erg veel kinderziektes en vaak ook onduidelijkheden.
Er moet duidelijk nog een revolutie en een evolutie plaatsvinden in dit segment, de tablet zal zich steeds meer gaan ontwikkelen en steeds gemakkelijker worden in het gebruik. Ook Apple zal op den duur moeten besluiten om de markt vrij te geven, in de VS b.v. is het Android OS het Apple OS voorbij, domweg omdat de mensen vrij worden gelaten wat ze ermee willen doen en dat zal met de groei van het aantal Android machines alleen maar toe gaan nemen en zal langzaam de iFamilie gaan verdringen.
Het is niet echt vreemd voor Apple, ze zijn ooit de grootste computer leverancier ter wereld geweest, maar door krampachtig vast te houden aan hun eigen ideeën, zijn ze op dat vlak heel klein geworden en zijn ze dat nog steeds.
Op een bepaald moment zal er zoveel voor Android te verkrijgen zijn en beginnen de eerste iApparaten uit te vallen, dat mensen toch gaan kijken naar wat er verder nog is, want ze horen  zoveel goeds over Android en dan zal het voor Apple ook weer in gaan zakken. Ze zullen wel blijven bestaan, maar een klein marktaandeel over houden.
Kortom, het feit dat er nu al soepeler wordt omgegaan met de ontwikkeling van apps, toont aan dat ze zenuwachtig beginnen te worden, ze zien de bui al hangen. Het is dus een kwestie van tijd eer de markt volledig wordt vrijgegeven, doen ze dat niet, dan zal de groei stagneren en hun aandeel in de markt steeds kleiner worden.

Het is in het verleden niet alleen Apple overkomen, ook IBM heeft een koude douche gekregen toen ze onhandig op de consumentenmarkt doken met hun OS/2 besturingssysteem wat door een redelijke groep mensen met gejuich werd ontvangen, een behoorlijke hype, met name in de VS, is geworden, maar door het achterblijven van de mogelijkheden er meer mee te doen en het bijna onmogelijk zijn om er iets op te ontwikkelen (ook IBM wilde dat controleren) is het roemloos ten onder gegaan en is IBM op de consumentenmarkt een kleintje en moet het nu vooral hebben van de zakelijke markt en dan met name de groot zakelijke markt. Op zich is het wel leuk om met zo iets bijna experimenteels te spelen, zo ben je wel betrokken bij het groeien van een productsoort die op termijn eerst de laptop zal verdringen en in bepaalde gevallen zelfs een vervanging zal kunnen zijn voor de desktop (zeker voor mensen die het ding al veredelde schrijfmachine gebruiken). Maar deze ontwikkeling zal ook doorzetten in b.v. TV's. Ik zie het nog gebeuren dat je op een bepaald moment met je tablet de TV bediend en daar dan alles op doet, vanuit je luie stoel. Geen ellende meer met allerlei draden en moeilijk gedoe, welnee, gewoon de TV die alles in zich heeft. Ook dat zie je al langzaam komen, dus is het een kwestie van tijd eer die dingen allemaal samen gaan werken. Eerst nog een beetje flauw en kinderachtig, maar dat zal rustig doorgroeien tot een volwassen product.

Kortom, nog een lange weg te gaan, maar het gaat hard en zal binnen een paar jaar in een stroomversnelling komen, dit niet in de minste plaats omdat er steeds meer op dit gebied zal komen op de markt!
Toshiba heeft inmiddels een exemplaar aangekondigd, die weer extra mogelijkheden (hardwarematig) zal hebben dan de iPad van Apple. In het eerste kwartaal van 2011 zal Toshiba het hele gamma in deze serie uitgerold hebben, in oktober 2010 zal de eerste, eenvoudige variant, op de markt verschijnen.
Ook andere merken hebben al wat op dit gebied of hebben het e.e.a. aangekondigd. Veel zal gebruik gaan maken van Android, HP heeft aangekondigd met een exemplaar te komen die op het Palm OS zal draaien (HP heeft Palm enige tijd geleden over genomen).

Samsung heeft inmiddels ook iets, maar dat is meer een iets verder uitgebouwde smartphone omdat je er ook mee kan bellen, dus feitelijk niet vergelijkbaar is met een echte tablet, ook al willen ze ons dat wel laten geloven. Waarschijnlijk zullen heel wat mobieltjes fabrikanten binnenkort met smartphones komen die ietsje groter zijn dan de huidige smartphones, maar het toch echt nog zijn, ook al zullen ze het een tablet noemen. We gaan nog heel wat beleven, dat is iets waar u zich op kan voorbereiden, want op een bepaald moment is het bijna vergelijkbaar met de mobieltjes markt, u ziet door het bos de bomen niet meer. Na enige tijd zal het aanbod stabiliseren en verminderen, want vele aanbieders zullen het niet vol kunnen houden, en stoppen met het aanbieden van dit soort apparaten.
Wellicht dat Apple tegen die tijd iets nieuws heeft bedacht en we weer een dergelijk artikel kunnen plaatsen over iets nieuws, het zal niet gauw ophouden, de elektronische beer is los!
Bron: Hans Dreve

31 augustus 2010: The day after.
Op deze avond is het precies 36 jaar geleden dat de zeezenders Veronica, RNI en Atlantis zwegen. Door de wetgeving van CRM minister Harry van Doorn, leek het dat er een tijdperk voorbij was, maar was dit ook zo?
Er was nog een schip, een voor Nederland heel vervelend schip, de Miamigo, en die ging op 1 september 1974 gewoon door.
Vanaf dat schip kwamen de programma’s van Radio Miamigo en Radio Caroline.
Miamigo, waarvan Sylvian Tack, een Belgische wafelbakker (Suziewafels) de eigenaar was, zond nog tot oktober 1978 uit vanaf het zendschip maar dit schip was intussen in zo’n bedenkelijke staat dat na de uitval van de generatoren men besloot zelf verder te gaan. Het avontuur in 1979 vanaf het zendschip Magdalena duurde kort en binnen enkele maanden werd het na een stranding in beslag genomen. Miamigo was in België erg populair. In de avond zond Radio Caroline uit met een LP-format. Na het vertrek van Miamigo en reparaties aan het schip ging Caroline door, overdag in het Nederlands. In 1979 probeerde Delmare het, maar het station ging aan het amateurisme ten onder.
Na het zinken van het schip de Miamigo in 1981 was het tot aan 1983 stil. Toen begon Caroline opnieuw met het zusterstation Monique via twee zenders vanaf het nieuwe schip Ross Revenge. Dit ging door tot aan 1987 toen de zendmast brak, Na reparatie werd de Nederlandse service weer onder de Naam Caroline gerund. De Nederlandse overheid overviel het schip in 1989, een puur illegale daad, waarvoor de Caroline organisatie later een forse schadevergoeding voor kreeg. De overval was om reden dat de Nederlandse service nog steeds erg populair bleek te zijn en dat was niet goed voor Hilversum drie met zijn FM-zenders.
In die tijd was ook nog Laser 558 actief, maar na een intensieve stalkingsactie van de Britse overheid stopte dit Engelstalige hitstation er mee. Er waren in de UK al genoeg stations actief.
November 1990 was het voorbij. De Ross Revenge zocht een Britse haven op. Het schip dient nu nog als een museum en is onlangs nog opgeknapt.
In 1990 was de zeeperiode voorbij, maar de zeezenders leven nog voort in herdenkingsuitzendingen, via webradio en downloadservices. Maar ook was het een begin van de commerciële radio.
In 1960, toen Radio Veronica begon, waren er in Nederland twee publieke radiozenders en een enkele regionale omroep. Nu is er een grote hoeveelheid commerciële zenders, lokale zenders, zoals u nu naar luistert, regionale zenders en 6 publieke zenders. Dit is de verdienste van Veronica en haar opvolgers.
Bron: Niek Hilbers

Waarom oplaadbare batterijen na een paar jaar ‘doodgaan’.
De meest gebruikte oplaadbare batterijen, lithium-ion batterijen, hebben allerlei voordelen ten opzichte van andere batterijen. Maar ook een belangrijk nadeel: na een paar jaar werken ze niet meer. Hoe kan dit? Wat hebben mobiele telefoons, laptops en elektrische auto’s met elkaar gemeen? Er bestaan ongetwijfeld meerdere antwoorden op deze vraag, maar één ervan is dat ze allemaal werken op lithium-ion batterijen.
Oplaadbare batterijen en accu’s op basis van lithium zijn de laatste jaren heel populair geworden, omdat ze relatief licht zijn (en dus handig in draagbare apparaten), geen last hebben van vervelende geheugeneffecten en maar langzaam leeg gaan als je ze niet gebruikt.
Bovendien zijn ze goedkoper te maken dan sommige andere types batterijen.
Toch kennen lithium-ion batterijen ook een belangrijk nadeel. Ze ‘verouderen’: na een jaartje of drie werken ze niet goed meer. Om er op een gegeven moment helemaal de brui aan te geven. Waar dit door komt, is nog niet helemaal duidelijk. De industrie wil dat wel graag weten, zodat ze verbeterde versies van de batterijen kunnen maken. Zulke verbeterde batterijen zouden dan bijvoorbeeld de verkoop van elektrische auto’s een boost kunnen geven. Het is voor consumenten tenslotte niet erg aantrekkelijk dat je om de paar jaar een nieuwe batterij voor je auto moet kopen.
Batterijlab
Op het 57e AVS symposium, dat deze week wordt gehouden in de Verenigde Staten, presenteert een stel wetenschappers uit Ohio de mogelijke oorzaak van dit levensduur-raadsel. In hun lab zijn ze al
jaren bezig met lithium-ion batterijen opladen en ontladen, onder allerlei omstandigheden, zoals verschillende temperaturen. Zodra zo’n batterij dan de geest geeft laten ze er een reeks natuurkundige
onderzoekstechnieken op los, variërend van elektronenmicroscopie tot röntgendiffractie en enkele vormen van spectroscopie. Die technieken stellen hen in staat op verschillende niveaus naar het binnenste
van de batterijen te kijken, van heel klein (micro) tot superklein (nano).
Inmiddels hebben zij twee dingen ontdekt: dat het oppervlakte van de elektrodes van de batterij na verloop van tijd, op nano-schaal, steeds ruwer c.q. grover wordt; en dat op een gegeven moment lithiumionen vast blijven zitten aan de elektrodes.
Elektronenstroom
Tijd voor een klein lesje over de werking van batterijen. Elke batterij heeft twee elektroden. Door chemische
reacties is de ene elektrode positief geladen en de ander negatief. Dit komt in feite doordat er aan de negatieve elektrode een overschot is aan elektronen in de vorm van negatief geladen ionen. Terwijl in de positieve elektrode een tekort is aan diezelfde deeltjes. Als je beide elektroden vervolgens met elkaar verbindt, zullen er door dat ladingsverschil elektronen van de ene naar de andere kant bewegen; dat is elektrische stroom.
In het geval van lithium-ion batterijen is één van de elektroden gemaakt van een lithiumverbinding, bijvoorbeeld lithium met kobalt. Tijdens het opladen van de batterij verplaatsen die lithiumdeeltjes
zich naar de andere elektrode, bijvoorbeeld eentje van koolstof, waar ze (tijdelijk) aan binden. Aan de eerste elektrode blijven dan positief geladen kobaltdeeltjes over. Bij het ontladen van de batterij vallen de koolstof-lithium verbindingen weer uit elkaar, waarbij elektronen vrijkomen die naar de positieve elektrode stromen. En ook de lithiumionen gaan dan weer terug. Voor dit hele proces is het erg belangrijk dat de lithiumdeeltjes vrij door de batterij kunnen bewegen. Als ze dit niet kunnen, ontstaat er geen ladingsverschil en zullen de elektronen niet langer van de ene naar de andere elektrode willen.
Gevangen deeltjes
Dat is waarschijnlijk dus wat er bij de meeste lithium-ion batterijen na een paar jaar mis gaat. Als, zoals de Amerikaanse natuurkundigen opmerkten, de lithiumionen vast blijven zitten in plaats van vrij door de batterij te bewegen, zal er ook geen elektronenstroom meer zijn. En is de batterij waardeloos geworden. De onderzoekers menen dat de ionen waarschijnlijk blijven plakken door dat andere fenomeen dat ze hebben waargenomen, het verruwen van het oppervlak van de elektroden. Mogelijk raken de lithiumionen ‘gevangen’ in die ruwe structuur. En dat zou betekenen dat het probleem opgelost wordt als fabrikanten erin slagen dat oppervlak langer mooi glad te houden. Of dat ook echt zal werken, moet wel nog verder onderzocht worden.
Bron: Noorderlicht.

Anti-materie een mysterie.
Naast electronen bestaan er ook positronen. Zij hebben de zelfde massa als een electron maar bezitten een positieve lading. In de wereld van de kern- en deeltjesfysica zijn het doodnormale deeltjes. Als twee electronen zich in elkaars nabijheid bevinden ondervinden ze een afstotende kracht. Evenzo is gebeurt dat met twee positronen. Maar als een electron en een positron in elkaars nabijheid komen trekken ze elkaar aan. Logisch toch, wat ongelijknamige ladingen trekken elkaar aan . De twee deeltjes botsen op elkaar en dan gebeurt er iets ongewoons, ze lossen in elkaar op en verdwijnen, als gammastraal, een soort lichtflits. Vanwege dat gedrag wordt een positron ook wel een anti-electron genoemd.
Positronen behoren tot de groep anti-materie. Er zijn nog meer antideeltjes, in werkelijkheid bestaat naast elk deeltje een antideeltje Bijvoorbeeld, het anti-deeltje van een proton, een waterstof kern, heet anti-proton. Het wordt gebruikt in de grote deeltjes versneller in CERN om te botsen op protonen. Bij zo'n botsing verwijnen beide deeltjes en komt er zeer veel energie vrij. Positronen zijn ook gemeen goed geworden. Ze worden omder andere gebruikt in ziekenhuizen, bij PET scans. Positronium is een combinatie van een elektron en zijn anti-deeltje, het positron. Ook met positronen wordt gexperimenteerd. In een artikeltje in Science wordt een serie experimenten beschreven die een vreemd gedrag van positronen schijnen aan te tonen en een fundament van de moderne natuurkunde lijkt te ondermijnen.
Britse onderzoekers schoten een bundel positronen diverse gassen in, zoals helium, zuurstof en waterstof en registreerden het resultaat van de botsingen. De bundel bleek zich precies zo te gedragen als een bundel ordinaire elektronen, hoewel positronium anti-materie bevat. De positronen blijken in dat traject elastisch af te ketsen op de gasatomen, net als een bundel kale elektronen. Dat is hoogst opmerkelijk, want elektronen worden krachtig afgestoten door de buitenste elektronen in atomen, maar positronen zouden juist een aantrekkende kracht moeten voelen. Op z'n minst zouden aantrekking en afstoting door positron en elektron elkaar moeten opheffen, zodat de botsingen lijken op die van een bundel neutrale deeltjes met een gas, maar zelfs dat is dus niet het geval. De onderzoekers doen voorzichtige suggesties hoe dit rare gedrag ontstaat, maar zeggen tussen de regels door 'eigenlijk begrijpen we er niks van'. Het kan namelijk ook betekenen, dat anti-materie unieke eigenschappen heeft die in gewone materie ontbreken. Dat is in strijd met het fundamentele fysische principe dat materie en anti-materie in alle opzichten elkaars spiegelbeeld zijn, maar niet wezenlijk verschillend.
Bron: Electron-like scattering of positronnium, Brawley e.a., Sceince

Silicium vervangt kristallen oscillators.
Een Amerikaans bedrijf denkt de bekende kwartskristallen in elektronica overbodig te kunnen maken. De fabrikant zegt dat zijn cmos-oscillators wat nauwkeurigheid betreft met kwartskristallen kunnen concurreren.
In vrijwel alle apparatuur worden kristallen toegepast als kloksignaalgenerator; jaarlijks worden zo miljarden kristallen gebruikt. Zo wordt in de bekende digitale 'kwartshorloges' een kwartskristal gebruikt voor het genereren van een stabiele frequentie die dient als kloksignaal voor de elektronica. Ook in veel andere elektronica, waaronder mobiele telefoons en computers, worden kwartskristallen gebruikt voor het genereren van precieze frequenties.

Deze piëzoëlektrische resonators zijn echter analoog en daarom niet in een lithografisch procedé te integreren. Het in Portland gevestigde Integrated Device Technology heeft een cmososcillator gebouwd die deconcurrentie met analoge, kristallen varianten zou aankunnen. Volgens IDT heeft de oscillator een nauwkeurigheid van 100ppm, of parts per million. De chip, de IDT3C02, wordt al aan oem's geleverd en zou onder meer gebruikt gaan worden in netwerkadapters, displayport-chips, pci-express- sata- en usb 3.0-controllers. De IDT3C02 meet 2,5 bij 2 bij 0,9 millimeter en zou goedkoper en zuiniger zijn dan analoge alternatieven. Volgend jaar wil IDT de nauwkeurigheid tot 50ppm hebben verdubbeld, waarmee het voor fabrikanten nog aantrekkelijker wordt om de cmos-oscillators in hun ontwerpen te integreren.

RSGB en RAYNET gaan nauwer samenwerken.
De Radio Society of Great Britain, RSGB, heeft een nieuwe overeenkomst met RAYNET getekend waarin is vastgelegd dat de beide organisatie`s nauwer gaan samenwerken. Het door de Britse radioamateurs gerunde noodnet is steeds vaker actief bij rampen en calamiteiten , en staat ook op de lijst van communicantoren bij de komende Olympische Spelen in Engeland.
De RSGB en RAYNET zijn dan ook beide verheugd met de onlangs ondertekende overeenkomst waarin de intentie`s tot nauwere samenwerking zijn vastgelegd. Zo zal het in de toekomst makkelijker worden om bijvoorbeeld afspraken te maken over frequentie`s, oefeningen en activiteiten op het gebied van noodradio.

In Nederland zijn de clubs terughoudender met de nationale noodnet organisatie. Ook hebben nog maar enkele veiligheid regio`s een overeenkomst met DARES gesloten. Volgens een aantal ervaringsdeskundige in mateurland heeft dat te maken met het hardnekkig vasthouden aan het ondersteunen van brandweer, politie en GGD bij nood , terwijl deze organisatie`s zelf over diverse back-up mogelijkheden beschikken , en in de praktijk behoefte hebben aan hulp die hem bij nood werk uit handen neemt. Het met welke reden dan ook organiseren van een GAREC vergadering door DARES op Curaçao heeft ook niet echt bijgedragen aan een serieus imago van de Nederlandse Noodradio Organisatie.
Bron: RSGB/BAR